Een fundering op houten palen is de oudste variant op het gebied van een palen fundering. Werden in eerste instantie handmatig grote aantallen korte palen de (slappe) grond in geslagen om deze zodanig te verdichten dat hierop gebouwd kon worden. Toen door de eeuwen heen de gebouwen steeds zwaarder werden en de techniek om de palen in te drijven verbeterde, ontstond de vraag en mogelijkheid, om de palen langer en langer te maken, zodat uiteindelijk de palen niet meer werden gebruikt om de grond te verdichten, maar om de krachten op de funderingen over te brengen naar de (diepere) stevige zandlagen.

Houten palen zijn niet alleen in het verleden gebruikt, nog steeds wordt dit type heipaal toegepast. De voorwaarden voor het gebruik van houten palen zijn, dat er sprake moet zijn van een constante (hoge) grondwaterstand en de belasting niet te hoog is. Ook zijn er beperkingen aan de lengte van de paal. Om houtrot te voorkomen op het grondwater peil of daar boven en voor de aansluiting op een betonnen fundering wordt vaak gebruik gemaakt van een betonnen verlengstuk (opzetter) Hierdoor staat de houten paal volledig in het grondwater en zal deze hierdoor worden geconserveerd.

De palen worden in het algemeen met een kleine lichte heistelling voorzien van een valblok geslagen.